Wat houdt een klassikale training in?
Om pesten in een school effectief aan te pakken is het nodig dat alle positieve krachten worden gebundeld. Het is belangrijk dat beroepskrachten up-to-date kennis hebben en meer handelingsbekwaam zijn als het om pesten gaat. Ook ouders kunnen een positieve rol spelen als zij meer weten over ‘wat te doen’ en samen met de school optreden. Het wordt daarom sterk aanbevolen om naast de Sta Sterk training aan een subgroep van de klas ook een workshop voor de leerkrachten en een themabijeenkomst voor alle ouders te organiseren.
‘Sta Sterk op school’ is een programma van 10 lessen van 1,5 uur voor een subgroep van maximaal 8 leerlingen uit een klas, bestaande uit buitenstaanders en slachtoffers.
Op basis van een vragenlijst, die wordt afgenomen in de groep, worden in samenspraak met de leerkracht de leerlingen voor het programma uitgekozen.
Er wordt gekozen voor deze subgroep om deze leerlingen de kennis en vaardigheden te leren waarmee zij een andere rol in de groep kunnen vervullen.
Uit onderzoek blijkt dat buitenstaanders meestal wel willen ingrijpen bij pesten, maar het vaak niet doen, omdat zij niet weten hoe.
Het programma ‘Sta Sterk op school’ is gebaseerd op de Sta Sterk training, die eind januari 2013 is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut. Staatssecretaris Dekker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Kinderombudsman Dullaert hebben de handen ineen geslagen en het onafhankelijke NJi opdracht gegeven om te bepalen welke programma’s door scholen gebruikt kunnen worden bij de aanpak van pesten. De interventie Sta Sterk op School is op de lijst met toegestane anti-pestmethoden geplaatst. Dit betekent dat Sta Sterk op school kwaliteit biedt en ingezet kan worden op scholen. Ook het programma Omgaan met Elkaar wordt gezien als een veelbelovend preventief en curatief anti-pestprogramma.
Inhoud training
‘Sta Sterk op school’ is ontwikkeld vanuit het perspectief dat verschillende pestrollen andere vaardigheden nodig hebben om het pesten te kunnen stoppen. Bij slachtoffers en buitenstaanders ligt de nadruk op het vergroten van de sociale weerbaarheid en zelfeffectiviteit.
Deze training heeft twee belangrijke doelen:
1) de sociale weerbaarheid van deelnemers te vergroten
2) de zelfeffectiviteit van deelnemers te vergroten. Dit betekent dat ze het vertrouwen ontwikkelen dat ze bekwaam zijn om hun omgeving succesvol te beïnvloeden.
Hierdoor leren slachtoffers en buitenstaanders effectiever reageren op pestgedrag waardoor het pesten in de groep afneemt en de negatieve invloed ervan wordt beperkt.
In de training staan vijf aandachtsgebieden centraal:
- Lichaamstaal Leerlingen ontwikkelen weerbare lichaamstaal, zodat zij die gebruiken bij het opkomen voor zichzelf en een ander
- Assertiviteit Leerlingen leren de vaardigheid om assertief in plaats van agressief of subassertief met anderen om te gaan.
- Coping Leerlingen krijgen handvatten om beter om te gaan met gevoelens van boosheid, verdriet en angst. Hierdoor zijn zij vaker in staat om zichzelf en anderen te helpen.
- Sociale informatieverwerking Leerlingen krijgen oefeningen om sociale informatie beter te interpreteren, hierdoor zijn zij vaker in staat een situatie juist in te schatten en problemen op te lossen.
- Sociale vaardigheid Meedoen en omgaan met buitensluiten, en feedback geven en ontvangen, zijn twee belangrijke sociale vaardigheden die aan bod komen.
De deelnemers werken onder andere aan uitstraling en lichaamshouding, stemgebruik en woordgebruik, ademhaling, nee zeggen en eigen wil/mening uiten, zeggen waar je last van hebt, positief denken, meedoen en buitensluiten oplossen, omgaan met elkaar en samenwerken, hulp vragen en bieden.
Praktische zaken
‘Sta Sterk op school’ omvat 10 lessen van 90 minuten. De leerkracht/mentor ontvangt lessuggesties en –materiaal om tijdens of na de looptijd van de training te gebruiken in de hele groep. Leerlingen ontvangen een map met opdrachten om op school of thuis aan te werken. Daarnaast worden twee ouderbijeenkomsten aangeboden, voor de ouders van kinderen die Sta Sterk op school volgen. Dit om de ouders en de leerkracht te informeren over de training, de werkwijze en de materialen die worden ingezet, zodat zij hun kind effectiever kunnen ondersteunen in het leerproces. In de Sta Sterk training komen de geleerde vaardigheden steeds terug en worden er nieuwe aan toegevoegd. Deze aanpak zorgt ervoor dat het nieuwe, weerbare gedrag er langzaam inslijpt. De huiswerkopdrachten helpen de deelnemer de nieuwe vaardigheden toe te passen in de praktijk.